Anayasa Mahkemesi neye karar verdi?
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. İptal edilen bölüm, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş lehine hükmedilen yoksulluk nafakasının süresiyle ilgilidir.
Karar, nafaka alabilmenin diğer şartlarını düzenleyen hükmün tamamını ortadan kaldırmadı. Bu nedenle “nafaka tamamen kaldırıldı” veya “artık hiçbir şekilde nafaka verilmeyecek” biçimindeki ifadeler kararı doğru yansıtmaz.
Karar ne zaman yürürlüğe girecek?
İptal kararının yürürlüğü, Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay ertelendi. Buna göre iptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Erteleme süresinde Türk Medeni Kanunu’nun mevcut hükmü uygulanmayı sürdürecek.
Mahkeme bu süreyi, yasama organının hukuki boşluk doğmasını önleyecek yeni düzenlemeyi hazırlayabilmesi amacıyla tanıdı. TBMM’de yapılacak düzenlemenin kapsamı ve geçiş hükümleri, devam eden ve sonuçlanmış dosyalar bakımından ayrıca önem taşıyacak.
“Süresiz olarak” ibaresi neden iptal edildi?
Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasının amacı ile nafaka yükümlüsüne yüklenen süresiz mali yük arasında adil dengenin her somut olayda kurulamadığını değerlendirdi. Sürenin olayın koşullarına göre belirlenmesine imkân vermeyen kuralın, tarafların menfaatleri arasındaki dengeyi nafaka yükümlüsü aleyhine bozabildiği sonucuna vardı.
Mahkeme, yeni düzenlemede evliliğin süresi, tarafların yaşı ve sağlık durumu, eğitim düzeyi, çalışma gücü, ekonomik ihtiyaçları ve ihtiyaçlarını karşılayabilme imkânları gibi unsurların dikkate alınabileceğini belirtti. Bunlar kararın işaret ettiği değerlendirme ölçütleridir; bugün için kanunlaşmış sabit süreler değildir.
Mevcut nafakalar otomatik olarak sona erer mi?
Hayır. Anayasa Mahkemesinin kararı, mevcut yoksulluk nafakası kararlarını kendiliğinden sona erdirmez. Birikmiş nafaka alacaklarını da ortadan kaldırmaz. Yürürlükteki bir mahkeme kararına dayanarak yapılan ödemenin tek taraflı biçimde durdurulması icra takibi ve başka hukuki sonuçlar doğurabilir.
Mevcut veya devam eden bir dosyanın yeni durumdan nasıl etkileneceği; iptal kararının yürürlük tarihi, TBMM’nin çıkaracağı düzenleme, olası geçiş hükümleri ve somut dosyanın özellikleri birlikte incelenerek belirlenmelidir.
Hangi nafaka türü söz konusu?
Karar, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki yoksulluk nafakasına ilişkindir. Boşanma davası devam ederken eş veya çocuk için hükmedilen tedbir nafakası, çocuk lehine hükmedilen iştirak nafakası ve kanunda ayrı şartlara bağlanan yardım nafakası farklı hukuki kurumlardır. İptal kararından hareketle bu nafaka türlerinin tamamının kaldırıldığı sonucu çıkarılamaz.
Bundan sonra ne olacak?
TBMM’nin, iptal hükmünün yürürlüğe gireceği 30 Haziran 2027 tarihinden önce yoksulluk nafakasının süresine ve uygulanacak ölçütlere ilişkin yeni bir düzenleme yapması bekleniyor. TBMM’de yapılan resmî açıklamalarda da Anayasa Mahkemesinin gerekçesi doğrultusunda bir kanuni düzenleme hazırlığı bulunduğu belirtildi.
Kamuoyunda evlilik süresine bağlı farklı süre formülleri yer alsa da bu yazının güncellendiği tarih itibarıyla herkes için geçerli kesin bir “iki yıl”, “beş yıl” veya benzeri süre kuralı yürürlüğe girmiş değildir. Bağlayıcı sonuç, kabul edilen kanun metni ve Resmî Gazete’de belirtilen yürürlük hükümleriyle ortaya çıkacaktır.
Sık sorulan sorular
Süresiz nafaka kaldırıldı mı?
Anayasa Mahkemesi “süresiz olarak” ibaresini iptal etti; ancak iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Yoksulluk nafakası kurumu tamamen kaldırılmadı.
30 Haziran 2027’ye kadar hangi kural uygulanacak?
İptal hükmü yürürlüğe girinceye kadar Türk Medeni Kanunu’nun mevcut düzenlemesi uygulanmaya devam edecek.
Mevcut nafaka ödemesi hemen durdurulabilir mi?
Hayır. Mahkeme kararına dayanan nafaka yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kalkmaz. Değişiklik talebi ve ödeme yükümlülüğü somut dosya üzerinden hukuken değerlendirilmelidir.
Yeni nafaka süreleri belli oldu mu?
Henüz herkes için geçerli sabit süreleri belirleyen yeni bir kanun yürürlüğe girmedi. Yeni çerçeveyi TBMM’nin yapacağı düzenleme belirleyecek.
Resmî kaynaklar
Bu yazı 1 Ekim 2026 tarihinde erişilebilen resmî kaynaklara göre genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki görüş veya somut olaya ilişkin danışmanlık yerine geçmez. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.